در قسمت قبل به ارتباطات خانوادگی و اثر اون بر بهداشت روان پرداختیم. اینک در ادامه می خونیم…

خیلی از مشکلات رفتاری و روانی، به وجود اومده به وسیله نوع ارتباطات غلط کلامی و غیرکلامی در درون نظام خونواده س. در این بخش تعدادی از این مشکلات که مستقیما یا غیرمستقیم، نتیجه این جور ارتباطاته، مورد بررسی قرار میگیره.

۱- دروغ گویی:
شایع ترین و مهمترین مشکل در درون نظام خونواده که بین اعضا ، ایجاد نبود اعتماد و اطمینان می کنه، دروغ گوییه. این عمل با نتیجه مستقیم یادگیری به وسیله بقیه اعضای خونواده س یا نتیجه ترس و شرم و حجب و حیا یا به خاطر تکبر و غروریه که معمولاً بزرگ ترها نسبت به همدیگه یا نسبت به اعضای کوچیک تر خونواده دارن.

۲- مشکلات گفتاری:
مشکلات گفتاری دسته ای از مشکلات هستن که طوری در بیان و درک گفتار ایجاد مشکل می کنن. شایع ترین اونا لکنت زبانه. اگه در ایجاد مشکل لکنت ، روشای ارتباطی نقش قاطع و تعیین کننده ای ندارن، اما در بروز و شدید شدن اون اثر زیادی دارن. چگونگی برخورد با لکنت فرد گرفتار به وسیله بقیه اعضا، مثلاً تکرار کلام به صورت تقلید از فرد گرفتار یا مسخره کردن اون در جمع به اشکال جور واجور، نه فقط مشکل گفتاری رو شدید شدن می کنه، بلکه عزت نفس و اعتماد به نفس فرد گرفتار رو کم می کنه.

۳- مشکلات تیک:
مشکلات تیک به حرکت یا ایجاد اصوات غیرارادی، یهویی، سریع، ناموزون و حرکت تکراری همیشگی بدن، میگن. مشکل تیک به دو صورت گذرا و طولانی تقسیم می شه و هر کدوم شامل تیک صوتی و حرکتیه.

چگونگی برخورد کلامی یا تقلید رفتارای فرد گرفتار به تیک یا مسخره کردن حرکات اونم در مورد تیکای صوتی ، و هم در مورد تیکای حرکتی، شدیدا ، مشکل تیک رو زیاد کرده، مراحل خوب شدن رو به تأخیر میندازه.

۴- بی اختیاری ادرار:
مشکل بی اختیاری ادرار یا شب ادراری یکی از مشکلات شایع دوران کودکیه. امروزه مشخص گردیده که مسائل و مشکلات گذرا و دیرپای درون خونواده علاوه بر نقشی که در بروز و پدیدآیی این مشکل دارن، در شدید شدن و موندگاری اون نقشی اساسی تر و جدی تر دارن. آموزشای غلط کلامی در مورد کنترل ادرار، تذکرهای نابجا و سخت گیریای بیخود از جلمه علل روانی – اجتماعی بی اختیاری ادرارند. علاوه بر اون، بیان مشکل بی اختیاری در بین اعضای خونواده و بقیه افراد، دادن القاب و اسامی خاص به کودکان گرفتار و هر گونه تحقیر و تنبیه کلامی که در مورد فرد گرفتار به این مشکل اعمال می شه، در کاهش اعتماد به نفس و ارزش خود اثر میذاره ، و دامنه و طول مدت بی اختیاری رو زیاد می کنه.

۵- مشکلات اضطرابی:
مشکلات اضطرابی به شکلای جور واجور از جمله اضطراب منتشر، اضطراب جدایی، ترسای مرضی، وسواس فکری و عملی بروز می کنن که یکی از دلیلای مهم اضطراب، مخصوصاً در مورد ترسای غیرمنطقی و وسواس، عامل یادگیریه. نوع کلامی که به وسیله والدین و بزرگ ترها در روبرو شدن با موقعیتای خاص مثل: مواجه شدن با یه حشره، حیوان یا رعد و برق و امثال اون به کار برده می شه یا رفتارای غیرکلامی که بروز داده می شن، در ایجاد ترسای مرضی یا غیر منطقی نقش اساسی دارن. رفتارای کلامی و غیرکلامی در مورد نظافت، نظم و ترتیب، شست و شو، آداب و رسوم و امثال اون به وسیله دور و بریا، ایجاد کننده و شدید شدن کننده وسواسای فکری و عملی ان. رفتارای تهدید آمیز والدین نسبت به همدیگه، تهدید والدین واسه جدایی و طلاق، گفت و گوی همیشگی درباره مسائل هراسون و ترس آور، ژستای ترسناک گرفتن، بیان ترس و روش بیان اون، تنبیه های کلامی خطرناک و … در ایجاد و شدید شدن اضطراب جدایی، اضطراب منتشر و ترسای دوران کودکی بسیار تاثیردارن.

۶- رفتارای تکراری و عادتی:
رفتارای عادتی یا تکراری مثل ناخن جویدن، دسته دیگری از مشکلات ان که نوع رابطه کلامی یا غیرکلامی دور و بریا در شدید شدن و حتی بوجود آوردن پاره ای از اونا نقش دارن. مثلا ناخن جویدن می تونه به وجود اومده به وسیله رفتار غیر کلامی یکی از اعضای خونواده در روبرو شدن با یه حالت هیجانی باشه که از راه مشاهده و انتقال اون، یکی دیگه از اعضا رو هم گرفتار می سازه.

 

۷- کودک آزاری:
آسونترین و در عین حال گسترده ترین مشکلات ارتباطای کلامی و غیر کلامی ناجور در پدیده کودک آزاری مشاهده می شه. اگه کودک آزاری رو طیف دامنه داری از غفلت و بی توجهی تا آزار جسمی، جنسی و حتی قتل تعریف کنیم، رفتارای ارتباطی دور و بریا، مخصوصاً والدین، خواهران و برادران بزرگ تر در اعمال اون جایگاه خاص ای داره. به کار گیری عبارتای تهدید کننده، تحقیر کننده و کاربرد جملاتی که در اونا انگار تمامیت شخصی یا شخصیتی کودک مورد خطاب واقع می شه. سندرم ( syndromeنشانگان ، تعدادی خصوصیات ، رویدادها یا رفتارها که به نظر می رسه با هم دیده می شن یا طوری وابسته و هماهنگ هستن ) کودک آزاری رو ایجاد و شدید شدن می کنه. کودکی که از این مشکل و سندرم رنج می بره، معمولاً فکر ( تصور هرکی از خود ) و عزت نفس پایینی داره. احساس ترس، گوشه گیری، افسردگی، درموندگی آموخته شده، اضطراب و مشکلات خواب از دیگر مشکلات کودک آزاریه.

۸- ناهنجاریای جنسی:
در بوجود اومدن موندگاری ناهنجاریای جنسی، در کودکان و نوجوانان، مخصوصاً گرایشای جنسی زودرس و حتی بلوغ جنسی زودرس، ارتباطات کلامی و غیرکلامی افراد بزرگسال اثر رد ناپذیری داره. به کار بردن اصطلاحات و عبارات تحریک آمیز نسبت به کودک یا در مقابل کودک، به کار گیری اشاره ها و استعارها و لطیفهای تحریک آمیز ، رفتارای تحریک کننده بدنی و انجام رفتارای جنسی هر چند ناچیز و ظریف ، از جمله ارتباطای کلامی و غیرکلامی مؤثر بر ناهنجارهای جنسی در کودکان و نوجوانان به حساب میان.

۹ – مشکل سلوک
مشکل سلوک یعنی الگوی رفتاری همیشگیِ مقاوم که در اون حقوق اساسی بقیه یا هنجارهای اجتماعی و اصول بیشتر متناسب با سن زیر پا گذاشته می شه.

خطر دچار شدن به مشکل سلوک در کودکانی که یکی از والدین حقیقی یا والد خونده اونا به مشکل شخصیت ضد اجتماعی مبتلاست یا یکی از برادران یا خواهران اونا گرفتار به مشکل سلوکه، بیشتره. این مشکل هم اینکه در کودکانی که والدین اونا وابستگی به الکل، مشکلات خلقی، اسکیزوفزنی یا مشکل بیش فعالی همراه با نبود توجه یا مشکل سلوک داشتن، شایع تره. صرفنظر از اثرات وراثتی والدین بر کودکان که در این مشکل گزارش شده، بخش کلی ای از رفتارای ضداجتماعی و مربوط به مشکل سلوک و گناه کاری، به وجود اومده به وسیله آموزش به وسیله پیامای کلامی و غیر کلامی والدین، خواهران و برادرانه.

۱۰ – مشکل گستاخی ( لجبازی) یا بی توجهی مقابله ای:

این مشکل یعنی:
الگوی رفتاری منفی کارانه، از روی دشمنی و بی توجه که دست کم به مدت شش ماه زمان میبره و با خصوصیاتی مثل زود عصبانی شدن ، با بزرگسالان دعوا کردن، ً مزاحمت جفت و جور کردن، کینه توزی، خشمگینی و حساسیت همراه س.
مشکل بی توجهی مقابله ای در خونواده هایی که دست کم یکی از والدین سابقه دچار شدن به مشکل خلقی، مشکل بی توجهی مقابله ای، مشکل سلوک، مشکل شخصیت ضداجتماعی یا مشکل مربوط به مواد داره، شایع تره. کودکانی که مادران اونا از مشکل افسردگی رنج می برن بیشتر به رفتار مقابله ای گرفتار می شن. ضمن توجه به اثرات وراثتی در بروز و بوجود آیی این مشکل (بی توجهی مقابله ای) ، رفتارای ارتباطی والدین گرفتار به مشکلات خلقی و سلوکی ، شخصیت ضداجتماعی یا مشکل مربوط به مواد و افسردگی هم جایگاه خاص ای داره. اگه رفتارای کلامی و غیرکلامی والدین گرفتار به مشکلات فوق رو که در برگیرنده پیامای ضداجتماعی، بزهکارانه و ناتوانی در بیان مناسب عاطفه و هیجانه، در نظر بگیریم ، هر یک انگار در ارسال پیامای ناجور و حتی مخالف که گمراه کننده یا گیج کننده و بعضی وقتا خالی از محبت و دلبستگیه، دخالت دارن که به شکلی در ایجاد مشکل لجبازی یا بی توجهی مقابله ای نمودار می شن.

بررسی دقیق تر دلیل شناسی در مورد مشکلات، مخصوصاً مشکلات دوران کودکی نشون می دهدکه ارتباطای کلامی و غیر کلامی اعضای خونواده، مخصوصاً والدین در سالای اولیه کودکی، در تشکیل و موندگاری این مشکلات نقشی کلیدی داشته، بعضی وقتا دلیل اصلی در نبود بهبودی یه اختلاله. علاوه بر اختلالای شناخته شده که پیامای کلامی و غیر کلامی در اونا نقش دارن، خیلی از مشکلات زودگذر و پایدار ارتباطی بین اعضا هم هیچ دلیل روشن دیگری جز خراب بودن پیامای ارتباطی ندارن. احساس مریضی و کدورت از همدیگه، قهر کردن، بی حوصلگی در تحمل همدیگه، ناتوانی در بیان احساسات عمیق نسبت به همدیگه، ناتوانی در بلند خندیدن، نق زدن، غر زدن، لجبازی کردن، احساسات دوگانه عشق و نفرت نسبت به همدیگه داشتن، حسادت و افکار آلوده به انتقام و .. از جمله این جور مشکلات هستن.
تبیان

۱- دروغ گویی:
شایع ترین و مهمترین مشکل در درون نظام خونواده که بین اعضا ، ایجاد نبود اعتماد و اطمینان می کنه، دروغ گوییه. این عمل با نتیجه مستقیم یادگیری به وسیله بقیه اعضای خونواده س یا نتیجه ترس و شرم و حجب و حیا یا به خاطر تکبر و غروریه که معمولاً بزرگ ترها نسبت به همدیگه یا نسبت به اعضای کوچیک تر خونواده دارن.

۲- مشکلات گفتاری:
مشکلات گفتاری دسته ای از مشکلات هستن که طوری در بیان و درک گفتار ایجاد مشکل می کنن. شایع ترین اونا لکنت زبانه. اگه در ایجاد مشکل لکنت ، روشای ارتباطی نقش قاطع و تعیین کننده ای ندارن، اما در بروز و شدید شدن اون اثر زیادی دارن. چگونگی برخورد با لکنت فرد گرفتار به وسیله بقیه اعضا، مثلاً تکرار کلام به صورت تقلید از فرد گرفتار یا مسخره کردن اون در جمع به اشکال جور واجور، نه فقط مشکل گفتاری رو شدید شدن می کنه، بلکه عزت نفس و اعتماد به نفس فرد گرفتار رو کم می کنه.

۳- مشکلات تیک:
مشکلات تیک به حرکت یا ایجاد اصوات غیرارادی، یهویی، سریع، ناموزون و حرکت تکراری همیشگی بدن، میگن. مشکل تیک به دو صورت گذرا و طولانی تقسیم می شه و هر کدوم شامل تیک صوتی و حرکتیه.

چگونگی برخورد کلامی یا تقلید رفتارای فرد گرفتار به تیک یا مسخره کردن حرکات اونم در مورد تیکای صوتی ، و هم در مورد تیکای حرکتی، شدیدا ، مشکل تیک رو زیاد کرده، مراحل خوب شدن رو به تأخیر میندازه.

۴- بی اختیاری ادرار:
مشکل بی اختیاری ادرار یا شب ادراری یکی از مشکلات شایع دوران کودکیه. امروزه مشخص گردیده که مسائل و مشکلات گذرا و دیرپای درون خونواده علاوه بر نقشی که در بروز و پدیدآیی این مشکل دارن، در شدید شدن و موندگاری اون نقشی اساسی تر و جدی تر دارن. آموزشای غلط کلامی در مورد کنترل ادرار، تذکرهای نابجا و سخت گیریای بیخود از جلمه علل روانی – اجتماعی بی اختیاری ادرارند. علاوه بر اون، بیان مشکل بی اختیاری در بین اعضای خونواده و بقیه افراد، دادن القاب و اسامی خاص به کودکان گرفتار و هر گونه تحقیر و تنبیه کلامی که در مورد فرد گرفتار به این مشکل اعمال می شه، در کاهش اعتماد به نفس و ارزش خود اثر میذاره ، و دامنه و طول مدت بی اختیاری رو زیاد می کنه.

۵- مشکلات اضطرابی:
مشکلات اضطرابی به شکلای جور واجور از جمله اضطراب منتشر، اضطراب جدایی، ترسای مرضی، وسواس فکری و عملی بروز می کنن که یکی از دلیلای مهم اضطراب، مخصوصاً در مورد ترسای غیرمنطقی و وسواس، عامل یادگیریه. نوع کلامی که به وسیله والدین و بزرگ ترها در روبرو شدن با موقعیتای خاص مثل: مواجه شدن با یه حشره، حیوان یا رعد و برق و امثال اون به کار برده می شه یا رفتارای غیرکلامی که بروز داده می شن، در ایجاد ترسای مرضی یا غیر منطقی نقش اساسی دارن. رفتارای کلامی و غیرکلامی در مورد نظافت، نظم و ترتیب، شست و شو، آداب و رسوم و امثال اون به وسیله دور و بریا، ایجاد کننده و شدید شدن کننده وسواسای فکری و عملی ان. رفتارای تهدید آمیز والدین نسبت به همدیگه، تهدید والدین واسه جدایی و طلاق، گفت و گوی همیشگی درباره مسائل هراسون و ترس آور، ژستای ترسناک گرفتن، بیان ترس و روش بیان اون، تنبیه های کلامی خطرناک و … در ایجاد و شدید شدن اضطراب جدایی، اضطراب منتشر و ترسای دوران کودکی بسیار تاثیردارن.

۶- رفتارای تکراری و عادتی:
رفتارای عادتی یا تکراری مثل ناخن جویدن، دسته دیگری از مشکلات ان که نوع رابطه کلامی یا غیرکلامی دور و بریا در شدید شدن و حتی بوجود آوردن پاره ای از اونا نقش دارن. مثلا ناخن جویدن می تونه به وجود اومده به وسیله رفتار غیر کلامی یکی از اعضای خونواده در روبرو شدن با یه حالت هیجانی باشه که از راه مشاهده و انتقال اون، یکی دیگه از اعضا رو هم گرفتار می سازه.

 

۷- کودک آزاری:
آسونترین و در عین حال گسترده ترین مشکلات ارتباطای کلامی و غیر کلامی ناجور در پدیده کودک آزاری مشاهده می شه. اگه کودک آزاری رو طیف دامنه داری از غفلت و بی توجهی تا آزار جسمی، جنسی و حتی قتل تعریف کنیم، رفتارای ارتباطی دور و بریا، مخصوصاً والدین، خواهران و برادران بزرگ تر در اعمال اون جایگاه خاص ای داره. به کار گیری عبارتای تهدید کننده، تحقیر کننده و کاربرد جملاتی که در اونا انگار تمامیت شخصی یا شخصیتی کودک مورد خطاب واقع می شه. سندرم ( syndromeنشانگان ، تعدادی خصوصیات ، رویدادها یا رفتارها که به نظر می رسه با هم دیده می شن یا طوری وابسته و هماهنگ هستن ) کودک آزاری رو ایجاد و شدید شدن می کنه. کودکی که از این مشکل و سندرم رنج می بره، معمولاً فکر ( تصور هرکی از خود ) و عزت نفس پایینی داره. احساس ترس، گوشه گیری، افسردگی، درموندگی آموخته شده، اضطراب و مشکلات خواب از دیگر مشکلات کودک آزاریه.

۸- ناهنجاریای جنسی:
در بوجود اومدن موندگاری ناهنجاریای جنسی، در کودکان و نوجوانان، مخصوصاً گرایشای جنسی زودرس و حتی بلوغ جنسی زودرس، ارتباطات کلامی و غیرکلامی افراد بزرگسال اثر رد ناپذیری داره. به کار بردن اصطلاحات و عبارات تحریک آمیز نسبت به کودک یا در مقابل کودک، به کار گیری اشاره ها و استعارها و لطیفهای تحریک آمیز ، رفتارای تحریک کننده بدنی و انجام رفتارای جنسی هر چند ناچیز و ظریف ، از جمله ارتباطای کلامی و غیرکلامی مؤثر بر ناهنجارهای جنسی در کودکان و نوجوانان به حساب میان.

۹ – مشکل سلوک
مشکل سلوک یعنی الگوی رفتاری همیشگیِ مقاوم که در اون حقوق اساسی بقیه یا هنجارهای اجتماعی و اصول بیشتر متناسب با سن زیر پا گذاشته می شه.

خطر دچار شدن به مشکل سلوک در کودکانی که یکی از والدین حقیقی یا والد خونده اونا به مشکل شخصیت ضد اجتماعی مبتلاست یا یکی از برادران یا خواهران اونا گرفتار به مشکل سلوکه، بیشتره. این مشکل هم اینکه در کودکانی که والدین اونا وابستگی به الکل، مشکلات خلقی، اسکیزوفزنی یا مشکل بیش فعالی همراه با نبود توجه یا مشکل سلوک داشتن، شایع تره. صرفنظر از اثرات وراثتی والدین بر کودکان که در این مشکل گزارش شده، بخش کلی ای از رفتارای ضداجتماعی و مربوط به مشکل سلوک و گناه کاری، به وجود اومده به وسیله آموزش به وسیله پیامای کلامی و غیر کلامی والدین، خواهران و برادرانه.

۱۰ – مشکل گستاخی ( لجبازی) یا بی توجهی مقابله ای:

این مشکل یعنی:
الگوی رفتاری منفی کارانه، از روی دشمنی و بی توجه که دست کم به مدت شش ماه زمان میبره و با خصوصیاتی مثل زود عصبانی شدن ، با بزرگسالان دعوا کردن، ً مزاحمت جفت و جور کردن، کینه توزی، خشمگینی و حساسیت همراه س.
مشکل بی توجهی مقابله ای در خونواده هایی که دست کم یکی از والدین سابقه دچار شدن به مشکل خلقی، مشکل بی توجهی مقابله ای، مشکل سلوک، مشکل شخصیت ضداجتماعی یا مشکل مربوط به مواد داره، شایع تره. کودکانی که مادران اونا از مشکل افسردگی رنج می برن بیشتر به رفتار مقابله ای گرفتار می شن. ضمن توجه به اثرات وراثتی در بروز و بوجود آیی این مشکل (بی توجهی مقابله ای) ، رفتارای ارتباطی والدین گرفتار به مشکلات خلقی و سلوکی ، شخصیت ضداجتماعی یا مشکل مربوط به مواد و افسردگی هم جایگاه خاص ای داره. اگه رفتارای کلامی و غیرکلامی والدین گرفتار به مشکلات فوق رو که در برگیرنده پیامای ضداجتماعی، بزهکارانه و ناتوانی در بیان مناسب عاطفه و هیجانه، در نظر بگیریم ، هر یک انگار در ارسال پیامای ناجور و حتی مخالف که گمراه کننده یا گیج کننده و بعضی وقتا خالی از محبت و دلبستگیه، دخالت دارن که به شکلی در ایجاد مشکل لجبازی یا بی توجهی مقابله ای نمودار می شن.

بررسی دقیق تر دلیل شناسی در مورد مشکلات، مخصوصاً مشکلات دوران کودکی نشون می دهدکه ارتباطای کلامی و غیر کلامی اعضای خونواده، مخصوصاً والدین در سالای اولیه کودکی، در تشکیل و موندگاری این مشکلات نقشی کلیدی داشته، بعضی وقتا دلیل اصلی در نبود بهبودی یه اختلاله. علاوه بر اختلالای شناخته شده که پیامای کلامی و غیر کلامی در اونا نقش دارن، خیلی از مشکلات زودگذر و پایدار ارتباطی بین اعضا هم هیچ دلیل روشن دیگری جز خراب بودن پیامای ارتباطی ندارن. احساس مریضی و کدورت از همدیگه، قهر کردن، بی حوصلگی در تحمل همدیگه، ناتوانی در بیان احساسات عمیق نسبت به همدیگه، ناتوانی در بلند خندیدن، نق زدن، غر زدن، لجبازی کردن، احساسات دوگانه عشق و نفرت نسبت به همدیگه داشتن، حسادت و افکار آلوده به انتقام و .. از جمله این جور مشکلات هستن.
تبیان